Veelgestelde vragen

Wat is groei?
Wat is een groeistoornis?
Heeft een groeistoornis gevolgen voor de levensverwachting?
Wat is het syndroom van Turner?
Wat is een groeihormoon?
Hoe kan ik groeihormoon toedienen?
Wat is het verschil tussen naald en naaldloos toedienen?
Is mijn kind te klein?
Wanneer krijgt een kind een groeispurt?
Wat kan er de oorzaak van zijn dat mijn kind minder snel groeit?
Waar kan ik naar toe met mijn vragen en voor eventuele onderzoek?
Heeft elk ziekenhuis een endocrinoloog?

Wat is groei?

Bij lengtegroei worden de botten langer, onder invloed van hormonen en groeifactoren. De groei van de botten vindt plaats aan de uiteinden van de botten. Daar bevinden zich de groeischijven. In de groeischijven zitten kraakbeencellen. De kraakbeencellen vermeerderen zich en veranderen uiteindelijk in botcellen. Zo groeit het bot beetje bij beetje. Lees meer onder Groei.

Wat is een groeistoornis?

Een groeistoornis betekent dat de groei verstoord is. Er zijn veel verschillende aandoeningen die tot een groeistoornis kunnen leiden. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie soorten groeistoornissen: 1) Primaire groeistoornissen hebben een aangeboren oorzaak. Meestal is er een afwijking in het erfelijk materiaal, dus in genen of chromosomen. 2) Secundaire groeistoornissen hebben een andere oorzaak, bijvoorbeeld  een andere ziekte, slechte voeding, een afwijking aan de organen, enzovoort. 3) In de derde categorie kan geen primaire of secundaire groeistoornis gevonden worden en onderzoek maakt niet duidelijk wat de oorzaak is. Dat wordt “onbegrepen kleine lengte” genoemd, of in vaktaal “ideopatisch kleine lengte”. Een uitgebreide beschrijving van alle groeistoornissen vindt u in het menu onder Diagnose & Toekomst.

Heeft een groeistoornis gevolgen voor de levensverwachting?

De levensverwachting is voor elk individu anders. Er kan daarom geen algemene uitspraak gedaan worden. Er is echter geen aanwijzing dat een groeistoornis direct invloed heeft op de levensverwachting. Personen met een groeistoornis hebben dus doorgaans een normale levensverwachting.  Indirecte gevolgen door bijvoorbeeld een hoger risico op suikerziekte en hart- en vaatziekten kunnen wel voorkomen. Er zijn echter wel aanwijzingen dat de kwaliteit van leven verbetert tijdens behandeling met groeihormoon

Wat is het syndroom van Turner? 

Het woord syndroom wil zeggen dat er sprake is van een aantal kenmerken of symptomen die kennelijk met elkaar samenhangen. Meestal gaat het om een aantal specifieke lichamelijke kenmerken. De oorzaak is een geheel of gedeeltelijk ontbreken van het tweede X-chromosoom in de lichaamscellen. Leer meer onder Syndroom van Turner

Wat is een groeihormoon?

Groeihormoon  is een hormoon dat gedurende het hele leven afgegeven wordt door een kleine klier aan de basis van de hersenen, de hypofyse. Groeihormoon regelt het groeiproces en zorgt voor de juiste hoeveelheden vet, water en spieren in het lichaam. Het stimuleert de bouw van nieuwe cellen en de aanmaak van stevig botweefsel. Groeihormoon is bovendien van invloed op het concentratievermogen en het geheugen. Groeihormoon kan ook in een laboratorium gemaakt worden, dat wordt dan biosynthetisch groeihormoon genoemd. De medische benaming voor groeihormoon is somatropine. Een groeihormoonbehandeling wordt o.a. aan kinderen voorgeschreven die een groeistoornis hebben. Lees meer onder groeihormoon.

Hoe kan ik groeihormoon toedienen?

Groeihormoon wordt voorgeschreven door een hormoonspecialist. Er zijn meerdere fabrikanten die somatropine maken en er worden verschillende toedieningsystemen gebruikt. Groeihormoon kan niet ingeslikt worden. Indien groeihormoon via de mond zou worden ingenomen, wordt het namelijk verteerd door de maag en wordt het niet opgenomen door de darm. Via een injectie komt het groeihormoon beter in het bloed terecht. Voor de groeihormoonbehandeling zijn er toedieningsystemen met en zonder naald. Welk systeem het meest geschikt is, is afhankelijk van de persoonlijke situatie van het kind. Meer over groeihormoon.

Wat is het verschil tussen naald en naaldloos toedienen?

Er zijn twee toedieningsystemen: varianten met een naald, maar er is ook een naaldloos systeem. Bij een injectie met een naald wordt het groeihormoon ingespoten in de vetlaag onder de huid en gaat vervolgens naar het onderhuids bindweefsel.  Vanuit het bindweefsel wordt het groeihormoon gelijkmatig opgenomen in de bloedbaan. Het naaldloze systeem heeft in plaats van een naald een heel klein gaatje waaruit het groeihormoon via een hele dunne straal naar buiten komt. De vloeistof wordt onder druk door een hele kleine opening geperst. Het straaltje is zo dun dat je de passage door de huid niet of nauwelijks voelt. Het groeihormoon wordt dan op dezelfde manier opgenomen in het bloed. Bekijk de animatie om het verschil duidelijk te zien.

Is mijn kind te klein?

Elk kind heeft een eigen groeicurve. Elk kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier. Met name in de puberteit kan een groot lengteverschil onder leeftijdsgenoten ontstaan. De groei van elk kind wordt bijgehouden aan de hand van een groeidiagram. Dit groeidiagram laat zien als er een afwijking ontstaat, een groeiachterstand. Vaak wordt deze groeiachterstand vanzelf weer ingehaald. Of de oorzaak een groeistoornis is en met groeihormoon behandeld kan worden, moet individueel onderzocht worden. Als u kind slecht groeit en u twijfels heeft is het aan te raden om verder onderzoek te laten doen. Bij de huisarts, het consultatiebureau of de schoolarts kunt u meer informatie vragen.

Wanneer krijgt een kind een groeispurt?

In de puberteit komen kinderen in een groeispurt. Het lichaam begint met de aanmaak van geslachtshormonen, en onder invloed van deze hormonen versnelt de groei. Bij de meeste meisjes begint de groeispurt vrij snel na het begin van de borstontwikkeling, rond het 11e  jaar. Bij jongens begint de groeispurt gemiddeld iets later, rond het 13e jaar. Jongens groeien in de puberteit sneller dan meisjes en ze groeien ook langer door dan meisjes. Daarom worden jongens gemiddeld langer dan meisjes. Een groeispurt wordt zichtbaar in de groeicurve van een kind. 

Wat kan de oorzaak zijn dat mijn kind minder snel groeit?

Over het algemeen groeit een kind minder snel als het evenwicht in het lichaam verstoord is. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Sommige kinderen hebben een aangeboren afwijking en groeien daarom minder. Een groeiachterstand kan ook een gevolg zijn van een andere aandoening: een ziekte van de organen, een stofwisselingsziekte maar ook ondervoeding, psychische problemen of de bijwerking van medicijnen. Voor een individuele diagnose is meestal nader onderzoek nodig. 

Waar kan ik naar toe met mijn vragen en voor eventuele onderzoek?

De meeste kinderen worden regelmatig gemeten en gewogen door hun consultatiebureau, huisarts, schoolarts of schoolverpleegkundige. Dat zijn de beste contactpersonen voor algemene vragen over groei. Zij kunnen u doorverwijzen naar een medisch specialist, de kinderarts of kinderendocrinoloog.  

Heeft elk ziekenhuis een endocrinoloog?

Een endocrinoloog is een specialist op het gebied van hormonen en stofwisseling. Alle academische ziekenhuizen in Nederland hebben een speciale endocrinologie afdeling voor kinderen, de kinderendocrinologie.

 

© BKC Media